92. Rocznica II Powstania Śląskiego

W nocy z 19 na 20 sierpnia przypada 92. rocznica wybuchu II powstania śląskiego - pierwszego z powstań śląskich, które osiągnęło swe cele. Miało na celu zademonstrowanie siły żywiołu polskiego, było też odwetem na ataki niemieckiego terroru.

Był to kolejny zryw Ślązaków mający na celu przywrócenie Górnego Śląska do Polski. Na wybuch II Powstania Śląskiego miało wpływ wiele różnych wydarzeń. W dniu 25 kwietnia 1920 r. doszło w Bytomiu, Gliwicach, Katowicach, Chorzowie, Mysłowicach, Pszczynie, Radzionkowie, Rudzie, Rybniku, Wirku, Wodzisławiu, Zaborzu i Zabrzu do wieców protestacyjnych ludności śląskiej przeciwko antypolskiemu terrorowi niemieckiemu.

Powstanie trwało tydzień. Zaraz po wezwaniu do walki wygłoszonym przez Wojciecha Korfantego, w poparciu dla działań powstańców rozpoczął się na Górnym Śląsku strajk generalny.

Walki trwały w większości miast Górnego Śląska. Po powstaniu znacznie poprawiła się sytuacja Polaków. Rozwiązano niemiecką policją bezpieczeństwa i utworzono zamiast niej - polsko-niemiecką policję. Wprowadzono dwujęzyczność w urzędach a także nauczanie w języku polskim. Obiecano też ukaranie sprawców antypolskich napadów.

Rozkaz do walki wydano 19 sierpnia 1920 r. – powstanie zaczęło się w nocy z 19 na 20 sierpnia i objęło praktycznie cały okręg przemysłowy. Bezpośrednim celem powstańców było wyparcie niemieckiej Policji Bezpieczeństwa z obszaru plebiscytowego, a także likwidacja niemieckich organizacji paramilitarnych i bojówek.

Dowodzeni z Dąbrówki Małej (obecnie dzielnicy Katowic) powstańcy m.in. szybko zniszczyli na całym terenie sieć łączności i opanowali powiaty: katowicki i bytomski oraz większość tarnogórskiego, rybnickiego, zabrzańskiego i lublinieckiego. Akcja zakończyła się 25 sierpnia na rozkaz jej dowódców.

Rozwiązano niemiecką policją bezpieczeństwa Sipo (Sicherheitspolizei) i utworzono na jej miejsce polsko-niemiecką policję Apo (Abstimmumgpolizei). Wprowadzono dwujęzyczność w urzędach (dotychczas obowiązywał wyłącznie język niemiecki), nauczanie w języku polskim, ustanowiono przy każdym sojuszniczym kierowniku władz administracyjnych w powiecie, zwanym kontrolerem powiatowym, a także doradcę polskiego, którego zadaniem była obrona interesów ludności polskiej.

Powstańcy uzyskali również zapewnienie ukarania przywódców antypolskich ekscesów i usunięcie z obszaru objętego plebiscytem osób, które przybyły tu po 1 sierpnia 1919 r. Strona polska oficjalnie nakazała rozwiązać Polską Organizację Wojskową Górnego Śląska i wydała odezwę do zaprzestania strajku.

cz.info.pl; źródło: wikipedia